www YKHOANET

NGHIÊN CỨU Y KHOA

B́nh luận y khoa

Bài giảng thống kê sinh học - (Biostatistics)

Thống kê R

Tạp chí y khoa

 

GÓC SINH VIÊN Y KHOA

Atlas ykhoa

Thông tin sinh viên

Triệu chứng học nội khoa

Thông số Cận Lâm Sàng

Tim mạchĐiều dưỡng

H́nh ảnh y khoa

 

TRƯỜNG  Y KHOA

ĐH Y Khoa Hà Nội

ĐH Y Dược TPHCM

ĐH Y Khoa Thái Nguyên

ĐH Y Khoa Huế

ĐH Y Khoa Thái B́nh

ĐH Y Tế Công Cộng

 

Phụ trách thường trực:
GS Nguyễn Văn Tuấn
TS Nguyễn Đ́nh Nguyên
BS Phan Xuân Trung

 

TRÁCH AI ?

Lê Ngọc Dũng

YKN 20111009 - Trước những hiện tượng tấn công nhân viên y tế ngày nay đặt ra nhiều dấu hỏi của cả hai phía ngành Y và người dân. Có rất nhiều ư kiến nhưng đại đa số là quy lỗi về cho ngành Y. Một số quá khích c̣n tán đồng với hành vi thô bạo, phạm pháp. Rơ ràng là nếu ghét ai mà cứ ra tay chém giết kiểu côn đồ th́ c̣n ǵ là luật pháp, xă hội sẽ loạn cả lên. Vả lại trong cuộc sống cứ phán đoán theo bề ngoài th́ rất sai lầm. Có nhiều người bề ngoài lạnh lùng sắt đá kiểu như Bao Công nhưng bề trong rất thương người nhưng không biểu hiện để việc hành xử không thiên vị. Nhiều vị Giáo Sư khó tính, cáu gắt với sinh viên, sẵn sàng la mắng bn nếu những người này không tuân theo y lệnh nhưng bề trong lại rất thương họ. Đối với những ông GS cá tính này chỉ có người gần gũi mới biết bản chất của ông - ông không chấp nhận thói lề mề, buông thả, c̣n những kẻ lần đầu tiếp xúc đều ghét cái tính cố chấp, cô độc khó gần đó.

Quá nhiều ư kiến lên án ngành Y làm cho ta suy nghĩ lại. Đúng là ở VN đạo đức ngành Y đă xuống cấp đến mức độ không thể tưởng tượng được. Không nên trách cái nh́n của người đời về phía ngành Y. Cuộc đời như chiếc gương nh́n vào đó ta sẽ thấy h́nh ảnh của chính ḿnh. Khi ngành Y soi vào chiếc gương đó nh́n thấy một h́nh dáng kinh tởm, méo mó th́ phải tự xem xét lại chính ḿnh trước khi trách ai.

   Trong các chuyện cổ ngày xưa, thày đi kiếm tṛ để truyền thụ sở học (chứ không phải tṛ kiếm thày như ngày nay), nhất là những ông thày cực kỳ giỏi về một môn nào đó thí dụ vơ học, nhạc, họạ, điêu khắc. . . th́ kiếm cho được một người có tư chất đặc biệt để có thể học hết những ǵ ḿnh sở đắc và lại có đạo đức th́ vô cùng khó. (xem truyện kiếm hiệp của Kim Dung cũng thấy). Đọc tiểu sử của nhạc sĩ thiên tài Paganini –người duy nhất trên thế giới có thể tŕnh tấu một bản nhạc trên cây đàn violon chỉ có  một sợi dây đàn, ta có thể thấy trường hợp này. V́ nghèo, cha bắt phải đàn dạo kiếm tiền, nên khi ông xin học đàn với ông thày cũng là một nhạc sĩ tài ba, nhà nhạc sĩ này phải trả tiền hàng tháng cho ông thay v́ nhận học phí để cha ông cho con ḿnh theo học. Đúng là chuyện có một không hai trên cuộc đời, nhưng nhờ thế, thế giới mới có một nhạc sĩ tài ba cho ngàn sau.

Rơ ràng là chuyện chọn ai sẽ trở thành một nghệ sĩ hay một BS, kỹ sư… rất quan trọng v́ họ có đủ tố chất để trở thành một kỹ sư giỏi, một thày thuốc tốt, một nghệ sĩ tài ba hay không th́ phải có một cuộc khảo thí kỹ lưỡng do chính những người lăo luyện trong ngành tiến hành chứ không phải một ông Bộ nào đó xa vời ra đề, và cuộc khảo thí đó phải khác xa với các cuộc thi tuyển của VN hiện nay. Ở một số nước khi chọn người học ngành Y phải qua một cuộc khảo sát từng thí sinh, thi hạch miệng (oral), qua đó người ta đánh giá đối tượng có đủ những tính chất của một thày thuốc hay không. Dĩ nhiên đánh giá sơ bộ như thế không chắc chắn 100% nhưng dù ǵ khi đă sàng lọc bởi những giáo sư dày dạn kinh nghiệm th́ …rất nhiều cặn bả bị gạn lại cũng đủ giúp cho xă hội bớt đi những kẻ cơ hội chủ nghĩa, bất tài, bất nhân và giữ được trong sáng của ngành Y.

Sàng lọc ban đầu rồi phải tinh luyện để những sản phẩm của ḿnh làm ra phải gọt bỏ hết những dư thừa, những khiếm khuyết, trang bị những kỷ năng và kiến thức đầy đủ và trở thành một tác phẩm tốt nhất có thể. Một người tốt nghiệp BS cũng giống như những chiến binh, sau khi đă huấn luyện dày dạn có thể tung vào chiến trường để chịu đựng biết bao gian lao thử thách mà vẫn hoàn thành nhiệm vụ.

Tiền bạc cám dỗ, sự dọa nạt, thế lực, sắc đẹp …. và những mua chuộc nào đó xă hội nào cũng có, sẽ là những cạm bẫy mà người thày thuốc phải gặp trên con đường ḿnh đi. Không phải những xă hội chậm tiến, cái nghèo khó gây nhiều thử thách cho thày thuốc mà chính những xă hội giàu có sự thử thách càng lớn hơn, và sự vượt qua không nên chỉ đổ cho xă hội mà phải nghĩ lại, do chính thày thuốc có bản lĩnh hay không. Và một khi xă hội của chúng ta có quá nhiều thày thuốc bất lương th́ đừng vội đổ lỗi cho nghèo đói mà hăy xem lại cách chọn lựa và đào tạo thày thuốc của chúng ta.

Ta không nên trách xă hội bạc đăi thày thuốc mà chủ yếu trách xă hội có chọn và đào tạo được những thày thuốc có đủ khả năng để gánh vác nhiệm vụ xă hội giao phó hay không. Phải thay đổi lại cách chọn người tài vào những những nhiệm vụ khó khăn, nếu không th́ những kẻ cơ hội sẽ luồn lọt vào, đục khoét... làm thối mục cả các nền tảng đạo đức của xă hội và sự sụp đổ chỉ là thời gian thôi….

Xă hội chúng ta ngày nay có những tiêu chuẩn để chọn người hoàn toàn không phù hợp và do đó có quá nhiều những kẻ bất tài, vô đạo chen vào và tiếc thay lại chiếm những chổ đứng cao trong xă hội, tiếp tục bôi bẩn sự trong sáng của mọi ngành nghề, không chừa chỗ nào chứ không riêng ǵ ngành Y. Những kẻ này chẳng những phá hoại nghề nghiệp, tổn hại cho người dân lệ thuộc ḿnh c̣n ám hại đồng nghiệp và bạn bè, phun nọc độc ra toàn xă hội.

Khi Steven Spielberg ra mắt Công Viên Khủng Long phần 3, ông cho con khủng long xuất hiện ngay giữa New York, xơi tái nhiều người. Khi có kẻ trách ông sao cho những h́nh ảnh khủng khiếp đó xuất hiện ngay trên phố th́ ông thản nhiên bảo rằng “cái xă hội chúng ta có rất nhiều kẻ đáng bị khủng long xơi tái lắm đó chứ”. Trước đây tôi lên án những người có hành vi bạo ngược với thày thuốc, nhưng hiện nay giống như Spielberg tôi lại nghĩ ”Đúng, có những kẻ mặc áo thày thuốc trong hàng ngũ chúng ta nhưng thực chất là những tên cường bạo, rất đáng bị giết bởi những người cùng đường, quẩn trí “. Và tôi cũng đồng ư với người dân rằng những tên cường bạo đó là số đông chứ không phải hiếm trong xă hội ngày nay. Nhưng vấn đề là làm sao phân biệt được ai thiện, ai ác bởi nh́n bề ngoài rất khó đoán và những hành động bạo lực có khi hại lầm người tốt.

Một khi đại đa số người dân lên tiếng nói giống nhau th́ chúng ta phải nghĩ lại chứ không nên kết án người dân là hồ đồ, cảm tính, u mê... Thực sự h́nh ảnh người thày thuốc ngày nay đă nhạt nḥa lắm rồi trong con mắt người VN. Họ không c̣n mang h́nh ảnh của thiên thần với đôi cánh trắng chống lại lũ quỷ đen gớm ghiếc. Chiếc áo trắng đă lốm đốm màu đen của quỷ và đôi cánh đă teo tóp dần thay vào đó là hai chiếc sừng ngày càng nhô lên cao trên vầng trán đầy những nếp nhăn tính toánQuỷ sứ hay thiên thần, ngày nay có lẽ không cách nhau xa, chỉ một bước thôi và chúng ta mỗi đêm khi ngồi đối diện lương tâm hăy trách ḿnh trước khi trách người. Chính v́ bọn nhà Y chúng ta không ra ǵ nên người dân cùng khổ mới oán trách và căm thù những người lẽ ra họ mang ơn không hết…Ngày nay c̣n đâu những thày thuốc sn sàng xông vào lửa đạn để cứu thương binh, c̣n đâu những thày thuốc lấy cả máu ḿnh truyn cho bệnh nhân, những thày thuốc ngất xỉu ngay trên bàn mổ, trên giường bệnh hay đột quỵ lúc đi cấp cứu cho người cùng khổ ở những vùng khỉ ho, c̣ gáy. Ngày nay thày thuốc ngất ngưng trong pḥng máy lạnh, chỉ tay năm ngón, xem bn như một đối tác vô hồn không phải là con người, là những đối tượng kinh tế có khả năng khai thác làm giàu cho ḿnh bất kể hoàn cảnh đáng thương của một ai. Như thế th́ ta có quyền đ̣i hỏi bn xem trọng ḿnh hay không hay ngược lại đáng bị họ phỉ nhổ như một Giuda bán Chúa lấy những đồng tiền nhơ nhớp? Một khi sức khỏe, sinh mạng con người lại bị xem như một món hàng có thể mặc cả, khai thác th́ người thày thuốc không c̣n có quyền yêu cầu bn tôn trọng ḿnh như một vị cứu tinh của họ. Và người thày thuốc đă tự ḿnh tụt xuống ngang hàng hoặc thấp hơn đối tác- nếu ta xem bn là một đối tác kinh tế- vĩnh viễn không thể nào trở lại ngôi vị ngày xưa trong trái tim cũng như ánh mắt người bệnh.

Khi Adam và Eva nghe theo lời cám dỗ của con rắn, họ đă tự đánh mất ḿnh và phải rời khỏi vườn địa đàng, sống cuộc đời trần gian đầy khổ ải. Trách ai ? Chính ḿnh đă tước đi tương lai và ư nghĩa của cuộc sống ḿnh th́ sự trầm luân cả quăng đời c̣n lại là một "phần thưởng" xứng đáng cho những ai không đủ sức kháng cự lại những thế lực ma quái đang ŕnh rập trên mọi nẻo đường.

Khi đọc trên báo thấy h́nh ảnh một em bé mười mấy tuổi lao vào ḍng nước hi sinh tính mạng, cứu các bạn nhỏ tôi cảm thấy nhục v́ ḿnh c̣n kém thua xa một đứa trẻ v́ có nhiều lần ḿnh v́ sợ trách nhiệm, v́ áp lực xă hội, v́ sợ thất bại… không dũng cảm lao lên nắm bàn tay của một ai đó chơi vơi giữa ḍng. V́ thế tôi không c̣n muốn trách ai nữa một khi ḿnh tự thấy không xứng đáng với niềm tin của xă hội và cũng v́ hàng ngũ của chúng ta đă tự đánh mất ḿnh sau bao năm làm hoen ố màu áo trắng tinh khiết.

                                                               BS Lê Ngọc Dũng

                                                              lengocdungtn@gmail.com

 


 

 

YKHOA.NET - PHẦN MỀM QUẢN LƯ BỆNH VIỆN TOÀN DIỆN

 

Phần mềm

quản lư bệnh viện

toàn diện

YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 

Gởi bài cho YKHOANET phanxuantrung@ykhoa.net