www YKHOANET

NGHIÊN CỨU Y KHOA

B́nh luận y khoa

Bài giảng thống kê sinh học - (Biostatistics)

Thống kê R

Tạp chí y khoa

 

GÓC SINH VIÊN Y KHOA

Atlas ykhoa

Thông tin sinh viên

Triệu chứng học nội khoa

Thông số Cận Lâm Sàng

Tim mạchĐiều dưỡng

H́nh ảnh y khoa

 

TRƯỜNG  Y KHOA

ĐH Y Khoa Hà Nội

ĐH Y Dược TPHCM

ĐH Y Khoa Thái Nguyên

ĐH Y Khoa Huế

ĐH Y Khoa Thái B́nh

ĐH Y Tế Công Cộng

 

Phụ trách thường trực:
GS Nguyễn Văn Tuấn
TS Nguyễn Đ́nh Nguyên
BS Phan Xuân Trung

 

Làm Thầy

Phan Xuân Trung.

Thầy thuốc

Thầy thuốc là tên gọi chung của những người có khả năng chữa bệnh cho người khác.

Thuở c̣n bé thơ, khi tôi sốt, phát ban, mẹ tôi thường luộc trứng gà, lăn trên lưng của tôi. Khi tôi đau bụng, mẹ tôi xức dầu vào rún tôi. Khi tôi nhức đầu, mẹ tôi thường giựt gió. Tôi ớn lạnh, mẹ tôi cạo gió, nấu cháo gừng, ủ ấm, nấu nước nóng tắm cho tôi. Mẹ tôi đă làm thay cho một bác sĩ chuyên khoa nhi để chữa bệnh cho tôi.

Mẹ tôi kể người đỡ đẻ sinh ra tôi là bà Bảy Mụ. Bà được gọi tên như vậy là v́ bà chuyện môn đi đỡ đẻ cho người ta. Ở quê, những người làm công việc này gọi là bà mụ vườn.

Mẹ tôi ốm yếu, thường hay bệnh. Cái thuở sau giải phóng, ai cũng nghèo, thuốc men không có. Người giúp được cho mẹ tôi là bà Lan giác hơi. Rơ ràng là chỉ khi mẹ tôi bệnh thật th́ các vết giác hơi trở nên bầm tím, c̣n không bệnh th́ có giác mấy cũng không đổi màu. Sau khi giác hơi, mẹ tôi nấu nồi lá xông, đổ thêm chút dầu gió, trùm mền vào xông hơi. Một hồi sau th́ tỉnh táo hẳn.

Sài g̣n, gần nhà tôi có Thầy Năm Chích chuyên môn chữa bệnh. Thầy Năm Chích là y tá quân đội hồi trước. Ông không phải bác sĩ nhưng chích rất hay, chữa bệnh cho rất nhiều người.

Khi học tiểu học, tôi đi ngang Chùa Giác Nguyên thấy phật tử chặt, băm cành cây thành mảnh nhỏ, phơi khô, gói làm thang thuốc, chữa bố thí cho người nghèo.

Mẹ tôi, bà Bảy Mụ, Thầy Năm Chích, các phật tử chùa Giác Nguyên... thảy đều không phải là bác sĩ nhưng đă chữa bệnh cho tôi và mọi người xung quanh. Họ chính là những "Thầy Thuốc Nhân Dân".

Thầy Lang

Thời học trung học phổ thông ở trường Ten Lơ Man, đối diện trường là rạp hát Đại Nam chiếu phim xi nê. Tôi nhớ một bộ phim tên là "Thầy Lang". Không nhớ rơ chi tiết câu chuyện, chỉ nhớ sơ sơ rằng có một vị giáo sư y khoa bị mất trí nhớ đi lang thang rày đây mai đó. Nh́n ông rất xộc xệch và chán đời. Trong quá tŕnh lang thang như vậy ông thường chữa bệnh cho những người nghèo mà không lấy phí. Không ai biết ông là vị giáo sư nổi tiếng. Một hôm ông gặp 1 cô gái mù. Thầy Lang đó đă dùng những dụng cụ nhà bếp như nồi nước sôi, dao chặt thịt, búa... để mổ sọ cho bệnh nhân. May thay, bệnh nhân được sáng mắt. Và hay thay đó lại chính là con gái của ông ta.


Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
(Ảnh trong phim Thầy Lang. Người bên phải là nhân vật chính.)

Khi tôi học y khoa, các Thầy dạy ngoại khoa kể về chuyện dùng nước dừa xiêm để truyền dịch cho lính thương binh. Không có huyết thanh, nhưng có kiến thức, các Thầy đă cứu sống nhiều thương bệnh binh bằng cách đó.

Các vị Thầy kể trên đă vận dụng trí năo của ḿnh để biến những thứ có sẵn xung quanh làm phương tiện cứu chữa bệnh nhân trong những điều kiện khó khăn.

Suy cho cùng, hành xử của Thầy Thuốc dựa vào cái Tâm và cái Trí. Tâm thôi thúc thầy thuốc hành động trước nỗi đau của người khác. Trí giúp thầy thuốc vận dụng bất cứ những ǵ xung quanh để làm phương tiện chữa trị hữu hiệu. Thiếu Tâm th́ chẳng muốn giúp ai. Thiếu Trí th́ chẳng thể giúp người hiệu quả.


Quan Đốc Tờ

Bác sĩ trước đây được gọi là "Quan Đốc Tờ" hay "Quan Đốc".
Các Quan Đốc Tờ này được học hành bài bản để trở thành thầy thuốc có chứng nhận đào tạo. Dĩ nhiên, người được đào tạo bài bản phải biết nhiều và chữa bệnh hiệu quả hơn người tay ngang.

Quan Đốc Tờ ngày xưa uy nghiêm trong phong thái, tận tâm tận lực trong công việc, ăn năn khi lỡ gây ra sai sót, hổ thẹn khi kiến thức không đến nơi.

Có một vị Thầy ở bệnh viện Huyết Học, đầu đă bạc trắng. Thầy dấn thân trong sự nghiệp chữa ung thư máu. Thầy than thở với sinh viên rằng đă đến cuối đời rồi mà chẳng cứu giúp được cho nhiều người. Chứng bệnh ung thư ác nghiệt kia đè nặng lên tâm tư người Thầy Thuốc mong muốn tận hiến cuộc đời cho bệnh nhân. Đến nay căn bệnh ung thư chưa có bước điều trị đột phá nên hoài băo cứu người của Thầy không thành hiện thực.

Ngày nay cũng có nhiều Quan Đốc Tờ với nhiều học vị, bằng cấp. Khá nhiều vị đă vượt qua khỏi cái nghĩa Đốc Tờ là Bác Sĩ, họ khẳng định cái học vị Đốc Tờ phải có nghĩa là Tiến Sĩ. Và hơn thế nữa, phải là “Phó Giáo Sư - Tiến sĩ - Bác sĩ” như thế kia th́ mới khẳng định vị thế. Có vị học chưa đến đâu cũng ráng t́m cách được chứng nhận “tương tương tiến sĩ” để in danh thiếp cho đẹp. Và không ít bằng cấp, học vị được mua bằng vài trăm triệu.

Những cái bằng cấp đó như tấm thảm bay, nâng quan đốc tờ vào những hàng ghế quản lư, lănh đạo đầy danh vọng và tiền bạc. Về thực chất th́ những vị quan này không hề có tí kiến thức chuyên môn để giúp đời. Người ta nói đùa, các vị quan đốc đó khi chết đi, mang giải phẫu tử thi th́ phát hiện ra rằng họ không có tim và óc.

Thầy lang băm?

Đọc báo thấy có một ông Tiến sĩ vật lư tên Khải, là dân “y khoa ngoại đạo”, lại xắn tay vào việc chữa bệnh cho trẻ em. Ông ta xót cho 143 trẻ bị chết v́ bệnh Tay Chân Miệng mà bên y tế cứ lờ đi như không có ǵ, nên đề xuất dùng Anolyt để chữa trị cho các cháu.

Một số Quan đốc gọi vị này là "Lang Băm", không có kiến thức mà cũng đ̣i chữa bệnh.

Dưới mắt của tôi th́ ông này có Tâm. Ông đau xót trước cảnh trẻ em bị mắc bệnh và chết mà không có ai của ngành y tế giúp đỡ một cách hiệu quả.

Dưới mắt cùa tôi th́ ông này có Trí. Cái trí của ông không phải là kiến thức y khoa được đào tạo bài bản. Cái trí của ông chỉ cỡ bằng Mẹ tôi, bà Mụ Vườn, thầy Năm Chích... chỉ cần hiểu rằng diệt được mầm bệnh là ngăn được bệnh. Và hành vi của ông ta tương đương với Thầy Lang trong bộ phim xi nê hay của các vị Thầy quân y trong thời chiến.

Chẳng thể nào ngăn chặn bàn tay của người mẹ cạo gió cho con, chẳng thể nào ngăn chặn bà mụ vườn đỡ đẻ cho sản phụ. Thế nhưng người ta đă ngăn chặn bàn tay của ông Thầy Lang Băm kia.

Rủi mà phương pháp của ông thành công th́ mấy mảnh bằng của các vị Quan Đốc Tờ bị vứt vào sọt rác.


Ư kiến bạn đọc


Trần Xuân Trường
Tôi cảm phục anh tận đáy ḷng v́ những kiến thức bổ ích của anh được chia sẻ trên webside. Đọc bài này tôi lại càng kính nể anh - một Bác sỹ giàu y đức. Tôi cũng rất mến "ông già OZon" v́ quả thật như anh đă nhận xét: dù lài người ngoại đạo nhưng dám xắn tay vào cứu người (mà theo tôi nếu không thành công th́ cũng chẳng hại chết ai).

Quang Tín
Hi , Anh Trung , Cảm ơn anh đă viết bài viết thật hay và ư nghĩa.
Thế hệ trẻ như tụi em rất lờ mờ về những năm tháng đi qua và có thể mất phương hướng .
Đọc bài viết của anh mới cảm được Y Đạo được h́nh thành và phát trin theo thời cuộc .
Một bài viết tâm đắc .
(Quang Tín -nhipcauykhoa.net)

Nguyễn Bích Ngọc
Cảm ơn anh Trung. Trong cái xa lộ thông tin này th́ rác rưởi là chính. Những "kẻ bới rác" như chúng tôi đă xúc động chảy nước mắt khi đọc bài của anh. Anh làm chúng tôi đều nhớ đến mẹ, nhớ đến phim thày lang, nhớ đến lời thề hypocrat, nhớ đến năm tháng học hành nhọc nhằn và những kỷ niệm về nghề. Anh đă thổi lại ngọn lửa yêu nghề trong tôi. Chúng tôi thật tự hào và là người may mắn đọc bài của anh. Như người bới rác t́m ra được mẩu vàng.

Bacsinhaque
Cám ơn anh Xuân Trung.
Không phải người thầy thuốc nào cũng nghĩ được như anh.  Hăy xem trên các diễn đàn, dân ngành y từ sinh viên tới BS, với đa phần là kiến thức Google, đang "a dua" nhau lên án ông Khải. Hăy nh́n nhận những ǵ ông làm được mà ngành y chúng ta chưa làm được, tôi tin rằng ông có tâm và không phải không có trí.

Helen Bui
Bai viết tuyệt vời quá, mong sao nhiều vi Bác sĩ-Tiến Sĩ đọc và cảm nhận để phần"người" không quá lấn át phần "con" trong quá tŕnh điều trị và tư vấn cho bệnh nhân đúng thuốc, đúng bệnh và quan trọng là cái "tâm" của vị lương y như từ mẫu....

Cao Thanh Xuân
Câu truyện hay và ư nghĩa, ko nên v́ 1 thứ quá cứng ngắt trong việc khám và chữa bệnh mà chúng ta nên nghĩ thoáng hơn, để t́m cách chữa bệnh nhanh nhất và tốt nhất cho con bệnh, phải làm sao cho xứng đáng câu "lương y như từ mẫu", đừng v́ lợi cho ḿnh mà đánh mất ḷng nhân ái có trong ta ^^

mai an di

Anh Trung! Toi thay anh noi nhung dieu ma chi ngam qua hang rao mau nao cua nhung con nguoi co trai tim nhan hau. Con thi... cac vi ay co doc cung khong hieu duoc dieu ay dau. Chuc anh khoe de cung chia se... noi dau tran the.

DUONG THI NGOC OANH
BAI VIET RAT THAT, DIEN DAT DUOC NHUNG DIEU RAT DAN DA NHUNG THUC TE VA CO Y NGHIA THAT THAM THUY.

Dr công
Rất hay! Hay nhất là nạn "học giả bằng thật", tồn tại của ngành giáo dục hiện nay, cần phải chấn chỉnh ngay.

BS Y90A
Bài viết rất hay. Lâu lâu mới đọc được một bài viết bằng cái tâm và chất chứa cảm xúc như vậy. Mong XT có nhiều bài mới.

Vơ King Luân
Bạn nói đến điều mà chúng ta hay hỏi tại sao người xưa hay nói là bác sĩ và bác tài. Mặc dù đẳng cấp về kiến thức là khác nhau nhưng họ đều phải có 02 điều tối quan trọng là Tâm và Trí và đều nắm gi hoặc ít nhất là người bảo vệ hoặc nắm gi sự sống và cái chết.

Tiếc là trong thời buổi loạn lạc này đa số là y tặc và lái tặc

Bùi Tuyến
Chinh vi nhung y tac do da lam cho nen y te viet nam bay gio tro nen nhu vay. Kinh mong nhung ai da duoc ton len lam thay hay lam dung trach nhiem. dung vi dong tien ma mat di chu "thay" trong nganh y

Vũ Thị Hải
Đọc bài thầy Trung viết, tôi thấy thật xót xa cho ngành y của chúng ta. Đến người trong ngành c̣n cảm nhận, tự nhận thấy ḿnh xuống cấp như vậy huống chi dân thường. Tôi thấy buồn v́ xă hội đă không tạo ra những nhân viên ngành y tốt hơn thời xa xưa mà lại càng tồi tệ hơn khi mà y văn thế giới ngày càng phát triển. Là người nằm trong giáo dục ngành y, tôi thấy buồn mà lực bất ṭng tâm. Một ḿnh chẳng làm lên ǵ cả, nhưng tôi vẫn làm, làm được đến đâu hay đến đó. Giống như người mẹ, bà mụ vườn, hay thầy Lang mà thầy Trung đă viết ở trên. Cảm ơn thầy rất nhiều.

Phạm Đức Trường
Tôi đang buồn, đc xong bài của Anh lại thấy buồn thêm! Xin cảm ơn những ḍng tâm sự đích thực của Anh. Trường, một BS ở Thái B́nh

Tran van luu
Qua la mot bai viet hay! Qua that nhung gj trong tham tam toi bao lau nay cung tu hoi minh nhjeu lan rang lam the nao de minh co the lam mot bac sy dung voj nghj cua no! Cam on ban nhjeu bay gjo phan nao cau tra loi da co!


Vơ Đức Chiêu

Chào anh Trung!
Phim Thầy Lang là phim màn ảnh rộng của Ba Lan. Em nhớ c̣n một chi tiết rất hay là ông dùng 1 cái ḱm lớn để nhổ răng cho bệnh nhân - Ông vác bệnh nhân đi khắp vườn, cuối cùng phải ép vào chuồng dê (cừu...) để bẩy th́ mới nhổ được cái răng.
Ông Ts Khải chữa bệnh TCM có thể đúng hoặc không đúng, nhưng "Vô Hại". Làm Y khoa trước tiên phải không hại ai.
Chiêu

Nguyễn văn Vĩnh
Tôi rất tâm đắc bài viết nầy của BS P.X Trung. Bây giờ y tặc nhiều quá! Bs đa phần có đến.. "7" đức . Cũng là người trong ngành, tôi thật xót xa.


Le Van Chuong
Ban viet qua hay, dien dat het y cua minh. Minh cung muon viet nhu vay nhung doc xong thi thay kg can viet nua. Cam on ban. Y90D.


 


 

 

YKHOA.NET - PHẦN MỀM QUẢN LƯ BỆNH VIỆN TOÀN DIỆN

 

Phần mềm

quản lư bệnh viện

toàn diện

YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 

Gởi bài cho YKHOANET phanxuantrung@ykhoa.net