www YKHOANET

 

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

Tác dụng phụ do ngưng dùng thuốc

Tác giả : TS. DS. NGUYỄN HỮU ĐỨC (Đại học Y Dược - TPHCM)

THẾ NÀO LÀ TÁC DỤNG DO NGƯNG DÙNG THUỐC?

Tác dụng phụ của thuốc được định nghĩa là tác dụng không mong muốn, gây khó chịu, thậm chí là độc hại; Xảy ra khi dùng một thứ thuốc ở liều thông thường để chữa bệnh, pḥng bệnh hoặc chẩn đoán bệnh. Tác dụng phụ thường xuất hiện khi đang dùng thuốc, có thể ở lần dùng thuốc đầu tiên (như uống thuốc kháng histamin trị dị ứng thuộc thế hệ thứ 1 sẽ gây tác dụng phụ buồn ngủ); Có thể do dùng thuốc lâu ngày (như dùng thuốc phenylbretazon lâu ngày có thể bị tác dụng phụ mất bạch cầu hạt). Đặc biệt có một tác dụng phụ không thuộc loại phổ biến có thể xảy ra, đó là tác dụng phụ do ngưng dùng thuốc. Trong một số tài liệu y dược nước ngoài, tác dụng phụ do ngưng dùng thuốc (TDPNDT) thường được viết tắt là ADWES ("Adverse Drug Withdrawal Events"), TDPNDT được định nghĩa là biến cố xảy ra với các triệu chứng rối loạn do đang dùng một thứ thuốc nào đó mà lại đột ngột ngưng không dùng thuốc đó nữa.

Định nghĩa của TDPNDT như trên làm ta liên tưởng đến các thuốc gây nghiện, kể cả ma túy. Các thuốc gây nghiện, gây TDPNDT có thể kể: Thuốc giảm đau có nguồn gốc thuốc phiện, gọi chung là opioid (như Morphin, Pethidin, Fentanyl); Thuốc ngủ nhóm barbiturat, thuốc an thần nhóm benzodiazepin (như Diazepam); Thuốc giảm cân kích thích là các dẫn chất amphetamin... Các thuốc này khi đă quen dùng trong thời gian dài sẽ làm thay đổi chuyển hóa cơ bản của các tế bào thuộc hệ thần kinh trung ương và hệ thần kinh thực vật (điều khiển cơ trơn và các cơ quan nội tạng). Những tế bào này lệ thuộc vào thuốc, nghĩa là chúng hoạt động một cách bất thường theo tác dụng của thuốc, nếu đột ngột ngưng dùng thuốc, chúng sẽ phản ứng bằng TDPNDT, được gọi là "Hội chứng cai thuốc", bao gồm mất ngủ, vật vă, đau nhức, ói mửa, toát mồ hôi, nước mắt chảy ràn rụa, tiêu chảy liên tục v.v...

LOẠI TDPNDT THEO CƠ CHẾ KHÁC

Đó là các thuốc có tác dụng làm giảm triệu chứng bệnh. Nếu dùng thuốc liên tục, triệu chứng bệnh không xảy ra nhưng nếu đột ngột ngưng dùng thuốc, triệu chứng bệnh sẽ trỗi dậy, thậm chí c̣n trầm trọng hơn trước. Thí dụ như thuốc trị bệnh tăng huyết áp Clonidin, hoặc thuốc chẹn beta như Propanolol, nếu đột ngột ngưng dùng sẽ làm huyết áp tăng vọt rất nguy hiểm. Đối với thuốc chống trầm cảm loại 3 ṿng (như Nortryptilin, Clomipramin), nếu đột ngột ngưng dùng sẽ làm trạng thái tâm thần của người bệnh xấu đi, thậm chí có người c̣n t́m cách tự tử. Các thuốc trị bệnh động kinh (như Carbamazepin) cũng thế, nếu đột ngột ngưng dùng bệnh nhân sẽ lập tức lên cơn động kinh. Đối với loại TDPNDT vừa kể này, có một biện pháp giúp khắc phục là dùng thuốc giảm liều từ từ trước khi dứt hẳn để giúp cơ thể người dùng thuốc thích ứng dần trước khi ngưng thuốc hoàn toàn, chứ không được đột ngột ngưng thuốc. Sự ngưng thuốc từ từ sau khi dùng thuốc glucocorticoid (nhóm thuốc thường được gọi tắt là corticoid như: Prednisolon, Dexamethason...) trong thời gian dài là điển h́nh của việc giảm liều từ từ. Bởi v́ dùng lâu glucocorticoid sẽ làm hoạt động của tuyến vỏ thượng thận bị ức chế, sự giảm liều từ từ giúp tuyến nội tiết này có thời gian thích nghi và trở lại hoạt động b́nh thường. Có một loại thuốc do gây TDPNDT, làm trỗi dậy rối loạn ban đầu mà nay không c̣n được chỉ định: Đó là thuốc kháng acid Natribicarbonat (NaHCO3) và Calci carbonat (CaCO3). Trước đây Natribicarbonat và Calci carbonat được chỉ định dùng trị chứng tăng tiết acid dịch vị gây viêm loét, nhưng nay gần như không c̣n dùng nữa. Nguyên do là ngoài việc có thể hấp thu vào máu gây quá tải natri, calci; Natri bicarbonat và Calci carbonat c̣n gây TDPNDT là làm cho dạ dày bị kích thích tiết ra acid dịch vị nhiều hơn.

ĐỂ HẠN CHẾ TÁC DỤNG PHỤ DO NGƯNG DÙNG THUỐC

Những vấn đề tŕnh bày trên cho thấy tác dụng phụ của thuốc rất đa dạng. Ngoài việc quan tâm đến tác dụng phụ xảy ra khi đang dùng thuốc (đặc biệt khi dùng thuốc kéo dài), chúng ta c̣n phải lưu ư đến các rối loạn do ngưng dùng thuốc.

Để sử dụng thuốc được an toàn, người sử dụng thuốc cần lưu ư:

- Phải tuân thủ chỉ định của thầy thuốc về liều lượng và thời gian dùng thuốc. Không được tự ư kéo dài thêm thời gian dùng thuốc hoặc đột ngột ngưng dùng thuốc khi không có ư kiến của bác sĩ điều trị.

- Khi bác sĩ chỉ định giảm liều từ từ, phải theo đúng cách thức giảm liều đó trước khi ngưng dùng thuốc.

- Khi đang dùng và sau khi ngưng dùng thuốc, nếu xuất hiện những rối loạn, những phản ứng bất thường trong cơ thể, cần đến bác sĩ tái khám ngay.  

 


"Thuốc tập thể dục" - viên thuốc của tương lai?
2 trường hợp biến chứng hy hữu của một thuốc kháng sinh
7 nguyên tắc sử dụng hợp lư thuốc kháng sinh - D.S Nguyễn Hữu Đức
8 điều cần biết về một loại thuốc trước khi sử dụng
Ai không được dùng cyproheptadin để trị chán ăn?
Anh cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng aspirin
Anh đưa vào sử dụng thuốc viên chống hói cho nam giới
Aspirin có khả năng giảm ung thư và mất trí nhớ
Aspirin dành cho người khỏe mạnh
Aspirin giúp pḥng bệnh ung thư tụy tạng
Aspirin không phải lúc nào cũng tốt cho tim mạch
Aspirin kéo dài tuổi thọ của các cơ quan cấy ghép
Aspirin liều thấp cũng có thể gây biến chứng
Aspirin, chứ không phải vitamin E, ngăn ngừa cơn đau tim
Bài thuốc chữa phù thũng do viêm thận
Bào chế kháng sinh từ trái măng cụt
Bào chế thuốc chữa viêm họng mới
Bào chế thành công thuốc uống chống đậu mùa
Băn khoăn thường gặp khi dùng thuốc tránh thai
Bị chàm ''chỗ ấy'', đừng bôi thuốc DEP!
Caffeine liều thấp cũng giúp tỉnh táo
Chuẩn bị thuốc khi đi tàu xe
Chích Kenacort: Lợi và hại - Bs.Huỳnh Huy Hoàng
Chất chống nghẹt mũi trong thuốc cảm có thể gây nguy hiểm
Chế tạo chip cung cấp thuốc cho người bệnh
Chế tạo thành công thuốc chống dị ứng lạc
CHỌN DẠNG THUỐC DÙNG CHO ĐƯỜNG UỐNG - TIÊM CHÍCH
Chọn thuốc trị ho
COI CHỪNG VIAGRA GIẢ
Coi chừng phản ứng thuốc
Coi chừng thuốc làm mập
Coi chừng thừa kali v́ thuốc chữa tim
CUỘC CHIẾN FDA CHỐNG CÁC TRANG WEB BÁN THUỐC GIẢ
Cá hương có khả năng đem lại thuốc kháng sinh mới
Các chống chỉ định của thuốc viên tránh thai
Câu chuyện về Paracetamol
Có mối liên hệ giữa Viagra và bạo lực
Có thể dùng thuốc tránh thai để tŕ hoăn kinh nguyệt
CẢNH GIÁC KHI DÙNG CISAPRIDE
Cải thiện bệnh động mạch vành bằng thuốc giảm huyết áp
Cần cảnh giác với một nhóm độc dược nguy hiểm
Cần giảm liều aspirin dùng cho bệnh nhân tim mạch
Cẩn thận khi tiêm cùng lúc nhiều loại vacxin
Cẩn thận với một số thuốc Đông dược gây ngộ độc
Dronabinol có thể trợ giúp bệnh nhân Alzheimer
Dùng kháng sinh trong bệnh tiêu chảy cấp
Dùng kháng sinh trị viêm xoang không lo nhờn thuốc
Dùng lâu acetaminophen có thể hại thận
DÙNG THUỐC KHÁNG SINH
Dùng thuốc kháng sinh cho trẻ nhỏ - Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Sáng
Dùng thuốc trị nhức đầu
Dùng vitamin B1 để điều trị viêm gan
Dấu hiệu bất thường nhưng không nguy hiểm khi dùng thuốc
Ecstasy có hại cho thai nhi
Giải đáp các câu hỏi về Viagra
Giải đáp một số thắc mắc thường gặp về viên tránh thai
Hai loại thuốc mới trong điều trị cúm
Hoàn thành nghiên cứu dùng methadone thay chất gây nghiện
Hăy thận trọng với Tamoxifen - Phan Văn Cẩn
HẠN DÙNG THUỐC - ĐÔI ĐIỀU CẦN LƯU Ư
Hạn chế dùng thuốc chứa Phenylbutazone
Hậu quả nguy hiểm khó lường
Hội chứng Stevens - Johnson khi dùng thuốc động kinh Tegretol
Hợp chất giúp uống thuốc dễ hơn
Iressa - thuốc mới giúp cải thiện đáng kể bệnh ung thư phổi
Khi nào cần dùng thuốc bổ
Khi nào dùng thuốc nhuận tràng
KHÁNG HUYẾT THANH TRỊ LIỆU: NHỮNG BƯỚC THĂNG TRẦM
Kháng sinh penicillin được t́m ra như thế nào
Kháng sinh từ bă nho
Không được bán thuốc có hạn dùng c̣n lại dưới 2 tháng
Levitra - thuốc chữa bất lực mới ở Việt Nam
Liều chỉ định của thuốc cảm cúm vượt quá mức an toàn
Lưu ư khi uống thuốc aspirin
Lạm dụng thuốc giảm đau
Lọai thuốc chủng lao mới tỏ ra an toàn
LỢI ÍCH VÀ NGUY CƠ CỦA ASPIRIN TRONG ĐIỀU TRỊ VÀ DỰ PH̉NG CÁC BỆNH TIM MẠCH 
Montelukast - thuốc trị hen suyễn trẻ em
MỘT SỐ BĂN KHOĂN THƯỜNG GẶP KHI VỊ THÀNH NIÊN DÙNG THUỐC TRÁNH THAI Tác giả
Một hơi thuốc ngắn
Một số thuốc cần chuẩn bị cho dịp Tết
Một số thuốc gây thừa cân hoặc béo ph́
Một số thắc mắc về thuốc tránh thai
Một số vitamin không phải là... vitamin
Một số điều cần biết về thuốc dán xuyên thấm qua da
Một số điều cần lưu ư khi uống thuốc
Một điếu thuốc độc hơn 3 lần khói ô tô
Mỹ chấp thuận thuốc giảm cholesterol thế hệ mới
Nguy cơ thoái hóa xương ở bệnh nhân SARS
Nguy hiểm khi dùng thuốc chống béo ph́
Ngành Dược ở các nước phát triển
Người lớn vẫn cần tiêm vacxin pḥng bệnh
Ngược ḍng thời gian để t́m hiểu về vitamin
Ngộ độc thuốc cai rượu
Ngừng uống aspirin đột ngột có thể nguy hiểm cho tim
Nhiều người Nhật chết v́ thuốc điều trị ung thư phổi Iressa
Nhật chuẩn bị tung "địch thủ của Viagra" vào thị trường Mỹ
NHỊP SINH HỌC - ĐẶC ĐIỂM CỦA SỰ SỐNG VÀ VIỆC DÙNG THUỐC
NHỮNG LỢI ÍCH CHỮA BỆNH ĐẦY HỨA HẸN CỦA MA-NHÊ
NHỮNG THUỐC CÓ TÁC DỤNG PHỤ GÂY DƯ CÂN VÀ BÉO PH̀
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI SỬ DỤNG TỦ THUỐC GIA Đ̀NH - TS. DS. Nguyễn Hữu Đức
NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ư KHI SỬ DỤNG DƯỢC PHẨM
Những chuyện đáng giật ḿnh về tai biến thuốc
Những kiêng kỵ trong việc dùng thuốc aspirin
Những lời khuyên cho người sử dụng thuốc Corticoid
Những nguy hiểm đằng sau viên thuốc ngủ
Những người anh em của Viagra
Những phát hiện mới nhất về vitamin A và D
Những phản ứng có hại của thuốc giảm đau
Những sai lầm thường gặp khi dùng thuốc chữa hen
Những thuốc dễ gây dị tật bẩm sinh
Những thuốc dễ gây dị tật bẩm sinh
Những thuốc không được dùng khi uống rượu
Những vấn đề sức khỏe của nam giới trên 40 tuổi
Những điều cần biết khi cho trẻ uống thuốc nước
Những điều cần biết khi dùng dầu xoa
Những điều cần biết khi dùng vitamin
Những điều cần biết khi sử dụng thuốc ngủ
Những điều cần biết về thuốc corticoid
Những điều cần chú ư khi cho trẻ uống thuốc giảm đau
Những điều nên biết khi dùng kháng sinh
Những điều nên tránh khi dùng thuốc
Những điều nên và không nên trong sử dụng kháng sinh
Paracetamol cũng có thể gây rối loạn dạ dày
Pectin, vị thuốc quư có trong vỏ hạt bưởi và cùi bưởi
Phát hiện loại thuốc mới giúp mau chữa lành vết thương
Prozac có thể làm tăng sự phát triển của khối u
Quen thuốc và nghiện thuốc
Sun Ginseng ngăn chặn ung thư
Sưng ruột già do kháng sinh - BS Nguyễn Thanh Sơn
Sản phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng phải ghi rơ trên nhăn
Sụn cá mập không phải là linh dược
SỬ DỤNG CORTICOID LIỀU CAO THỜI GIAN NGẮN
Sử dụng steroid có thể dẫn đến tử vong
Sử dụng thuốc kháng khuẩn bôi ngoài da - BS Vũ Hồng Thái
Sự hiểu biết về mối nguy hại của thuốc lá c̣n hạn chế
TACROLIMUS: Thuốc mới trong điều trị bệnh chàm thể tạng
Tamoxifen không làm tăng nguy cơ đột quỵ
Taxol giúp kéo dài tuổi thọ bệnh nhân ung thư vú
Teriparatide - thuốc mới chữa loăng xương
Thai phụ dùng thuốc dị ứng dễ sinh con bị bệnh máu trắng
THIẾU VÀ THỪA VITAMIN A
THUỐC CAI THUỐC LÁ CHỐNG ĐƯỢC BÉO PH̀
THUỐC CẤM LƯU HÀNH
THUỐC GỐC VÀ BIỆT DƯỢC
Thuốc cai nghiện ma túy
Thuốc chống đào thải trong phẫu thuật ghép tạng
Thuốc chữa bệnh chàm
Thuốc chữa ung thư ngăn chặn nguy cơ bệnh tim mạch
Thuốc chữa ung thư vú của Novartis được sử dụng rộng răi
Thuốc chữa động kinh có thể cắt cơn nghiện ma túy
Thuốc Cisapride và Trogliazone gây nguy hiểm tính mạng
Thuốc corticoid dạng xịt mẹ dùng có nguy hiểm cho thai nhi
Thuốc cảm cúm - uống quá liều cũng gây ngộ độc
Thuốc Exendin-4 mang lại hi vọng cho người tiểu đường lọai 2
Thuốc giảm cân chứa ma hoàng làm tăng nguy cơ bệnh tim
Thuốc giảm đau Bextra gây biến chứng chết người
Thuốc giảm đau và thuốc kháng viêm - BS Nguyễn Thanh Sơn
Thuốc hạ huyết áp chỉ hiệu quả tại một số thời điểm
Thuốc hạ lipid huyết 
Thuốc hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ hiếm muộn
Thuốc hỗ trợ sinh sản ít gây ung thư buồng trứng
Thuốc kháng virus HIV
Thuốc làm tăng kích thước dương vật
Thuốc lắc có thể trở thành một dược phẩm
Thuốc lợi tiểu không phải là dược phẩm hạ huyết áp tốt nhất
Thuốc măn kinh làm tăng ung thư
Thuốc mới chữa viêm gan siêu vi C
Thuốc mới trong điều trị vô sinh
Thuốc mỡ mới làm vết thương mau lành
Thuốc ngủ và mất ngủ
Thuốc ngừa thai của Pfizer làm loăng xương
Thuốc nhuộm tóc bền có thể gây bệnh máu trắng
Thuốc nhỏ mắt
Thuốc nào không được dùng khi uống rượu
Thuốc nội tiết có cần cho người từng sẩy thai
Thuốc phá thai RU-486 có thể gây tai biến chết người
Thuốc statin có thể làm chậm sự phát triển của HIV
Thuốc sốt rét có thể chữa bệnh SARS
Thuốc tránh thai làm giảm chu kỳ kinh c̣n 4 lần
Thuốc tăng cường khả năng t́nh dục
Thuốc uống và... uống thuốc
Thuốc viên NiQuitin CQ giúp cai thuốc lá hiệu quả
Thuốc viên đầu tiên chống ung thư đại tràng di căn
Thuốc và ăn uống khi cholesterol cao
Thuốc điều trị AIDS ngăn ngừa được ung thư cổ tử cung
Thuốc đặc trị rối loạn trương lực cơ đă có mặt ở Việt Nam
Thuốc ức chế men chuyển 
Thêm một loại thuốc trị AIDS do VN sản xuất
Thêm một tác dụng của Viagra
THẬN TRỌNG KHI SỬ DỤNG THUỐC BÔI NGOÀI DA
Thận trọng khi dùng dầu và cao xoa
Thận trọng khi dùng thuốc dạng viên sủi
Thận trọng khi dùng thuốc nhỏ mắt
Thời gian uống thuốc hiệu quả nhất trong ngày
Thử nghiệm trà thuốc chữa liệt dương BTD
Thực khuẩn thể
Thực phẩm có hoạt chất sinh học ghi rơ 'không phải là thuốc'
TIÊM PH̉NG UỐN VÁN KHI MANG THAI 
TÁC DỤNG CỦA VITAMIN E
Tác dụng phụ do ngưng dùng thuốc
T́m ra vacxin mới pḥng bệnh đậu mùa hiệu quả
T́m thấy thuốc triển vọng trị đa xơ cứng
T́nh trạng vi khuẩn kháng thuốc gia tăng
Tản mạn về vấn đề dùng thuốc
Tật mang do thuốc
Uống aspirin như thế nào để giảm huyết áp
Uống đủ vitanmin sẽ không sinh non
VACCIN chống bệnh tiểu đường
VAI TR̉ CỦA L-ARGININE TRONG ĐIỀU TRỊ HỖ TRỢ CÁC RỐI LOẠN CHỨC NĂNG T̀NH DỤC
VAI TR̉ CỦA VI CHẤT FLUOR ĐỐI VỚI SỨC KHỎE CON NGƯỜI
Vai tṛ của estrogen đối với sức khỏe phụ nữ
Vai tṛ của vitamin & khoáng chất đối với mái tóc của bạn
Vai tṛ tá dược đối với tác dụng của thuốc
VAI TR̉ ĐÔNG Y DƯỢC TRONG VIỆC DỰ PH̉NG
Viagra có phải là thần dược chữa bệnh nhược dương?
Viagra có thể chống suy tim
Viagra có thể giúp một số phụ nữ vô sinh mang bầu
Viagra có thể gây chảy máu mũi nặng
Viagra dành cho quí bà
Viagra không ảnh hưởng đến huyết áp ở người bị bệnh tim
Vitamin C thiên nhiên tốt hơn tổng hợp
Vitamin E: hại nhiều hơn lợi
Viên con nhộng dưới da chữa các bệnh mạn tính
Viên thuốc "sau đêm đó" và cách sử dụng
Việc nghiên cứu protein người giúp bào chế nhiều loại thuốc mới
Việt Nam đă sản xuất được "Viagra" ?
VÀI ĐIỀU NÓI THÊM VỀ VIAGRA 
Vài điều cần biết về thuốc kháng cúm
V́ sao dùng thuốc kháng sinh phải có đơn
V̀ SAO VACCIN NGỪA BỆNH SỐT BẠI LIỆT LẠI CÓ TÊN LÀ SABIN
VỀ THUỐC KHÁNG VIRUS
VỀ VIỆC BỔ SUNG NƯỚC VÀ VITAMIN TRONG MÙA RÉT
Về thuốc điều trị tăng huyết áp
Xenical, thuốc giảm béo không cần ăn kiêng
Đôi điều về kê đơn thuốc
ĐỂ SỬ DỤNG THUỐC KHÔNG GHI TOA AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ
Đà Lạt sản xuất thành công vacxin thương hàn thế hệ mới
Địch thủ của Viagra đă có mặt ở châu Âu
Đối thủ nặng kư của Viagra

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


HỆ THỐNG PHẦN MỀM

QUẢN LƯ NHÀ THUỐC


HT MEDSOFT

Hệ thống quản lư tổng thể bệnh viện đa khoa và chuyên khoa


Web based

ASP.NET - Unicode

MS SQL server


Liên hệ: 0903-774437

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 In trang này     Phản hồi

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - drxuantrung@ykhoa.net