www YKHOANET

TRANG MỤC

B́nh luận y khoa

Tin thời sự y tế

Tin Y khoa Thế giới

Địa chỉ y khoa

Hộp thư bạn đọc

Tạp chí y khoa

Dịch vụ y tế

Giới thiệu sách

Đường dây nóng

 

NGHIÊN CỨU Y KHOA

Bài giảng thống kê sinh học - (Biostatistics)

Nghiên cứu khoa học

 

 

ĐẠI HỌC  Y KHOA

ĐH Y Khoa Hà Nội

ĐH Y Dược TPHCM

ĐH Y Khoa Thái Nguyên

ĐH Y Khoa Huế

ĐH Y Khoa Thái B́nh

ĐH Y Tế Công Cộng

 

H́nh ảnh y khoa

Nội soi: Atlas h́nh ảnh nội soi đường hô hấp trên

Nội soi: Atlas h́nh ảnh nội soi cổ tử cung

MRI: Atlas h́nh ảnh MRI cột sống

 

ĐỊA CHỈ Y TẾ

Danh bạ bệnh viện Việt Nam

Hội chữ thập đỏ Việt Nam

Bộ Y Tế Việt Nam

Sở Y Tế TPHCM

Viện chiến lược và chính sách y tế

 

GÓC SINH VIÊN Y KHOA

Atlas ykhoa

Thông tin sinh viên

 

 

ĐA DẠNG SINH HỌC DẪN ĐẾN ĐA DẠNG NHÂN CÁCH

Tác giả : BS. ĐÀO XUÂN DŨNG

Trong đời sống, thỉnh thoảng ta vẫn gặp những người không b́nh thường về mặt tâm lư, hành vi (ví dụ nam giới nhưng thích ăn mặc trau chuốt, tô son, dáng điệu ẻo lả như nữ - mà ta thường gọi là đồng cô...), hoặc có cấu trúc cơ quan sinh dục mập mờ. Nguyên nhân của t́nh trạng trên là ǵ? Chúng ta hăy t́m hiểu trong bài viết dưới đây.

Để trả lời cho vấn đề này, cần bắt đầu từ việc xem xét những mốc lớn trong quá tŕnh h́nh thành con người. Con người đă thuộc về một giới nào đó ngay từ khi thụ thai, đó là giới gen học và từ đó sẽ trở thành nam hay nữ và thực hành vai tṛ mà xă hội quy định cho mỗi giới. Đó là xu hướng phát triển b́nh thường của mỗi con người, tuy nhiên sự đa dạng nhân cách c̣n chịu nhiều tác động khác.

Những yếu tố nào tham gia vào sự h́nh thành giới?

Giới gen học được h́nh thành ngay từ khi thụ thai: Phôi không phải là chưa thuộc giới nào v́ ngay từ khi tinh trùng gặp noăn để tạo thành phôi, nếu không có ǵ bất thường th́ phôi đó đă mang cặp nhiễm sắc thể XX (giới nữ) hay XY (giới nam). Tuy nhiên, sự kết hợp của cặp nhiễm sắc thể (NST) XX hay XY cũng chưa đảm bảo để phôi sẽ phát triển thành thai trai hay gái hoàn chỉnh, do hăy c̣n nhiều biến cố trong khoảng thời gian c̣n lại của đời sống trong tử cung.

Giai đoạn quan trọng đầu tiên để biệt hóa giới: Khoảng 5-6 tuần đầu của đời sống thai, cặp NST giới XX hay XY có vai tṛ quyết định đến việc biệt hóa tuyến sinh dục của thai trở thành buồng trứng hay tinh hoàn. Sau thời điểm này, NST giới h́nh như không c̣n tác động trực tiếp nữa. Sự biệt hóa giới tính tiếp theo từ tuần lễ thứ 7-12 diễn ra dưới ảnh hưởng của hormone androgen do tuyến sinh dục của thai bài tiết ra. Để trở thành một thai trai, giai đoạn này cần có hormone nam. Nếu không đủ hormone nam ở thời điểm quan trọng này th́ cấu trúc cơ quan sinh dục nam sẽ không phát triển. Ngoài ra c̣n một chất nữa chưa phân lập được có tác dụng ức chế sự phát triển mầm mống để tạo thành cơ quan sinh dục nữ, nếu chất ức chế này không hoạt động th́ một cá thể trai về mặt gen học (có XY) sẽ được sinh ra nhưng lại có ṿi trứng, tử cung và cả cơ quan sinh dục trong kiểu nam. Nếu tuyến sinh dục của thai không bài tiết ra hormone th́ cấu trúc cơ quan sinh sản nữ sẽ bắt đầu phát triển từ mầm mống của nó, bất kể thai có cặp NST giới kiểu nam hay nữ.

Như vậy, hormone giới nam do tinh hoàn bài tiết ra có vai tṛ định hướng cho bào thai phát triển thành giới nam. NST Y trong cấu trúc gen của nam có lẽ đă kích thích tuyến sinh dục của bào thai bài tiết hormone, trong khi cặp NST XX không có tác động này và v́ thế tuyến sinh dục nữ (sẽ trở thành buồng trứng) sẽ chỉ hoạt động ở thời điểm rất muộn sau này. Những gen có mặt trên NST Y đă tác động như thế nào đến quá tŕnh này hiện cũng chưa được biết rơ. Hormone nam có vai tṛ kép: Bảo đảm sự phát triển cấu trúc nam và ngăn cản sự phát triển cấu trúc nữ (v́ cấu trúc nữ của bào thai có khả năng phát triển tự thân mà không cần tuyến sinh dục của nó phải bài tiết ra hormone nữ). Quá tŕnh b́nh thường của sự biệt hóa giới phụ thuộc duy nhất vào sự có hay không hormone nam. Giai đoạn mang tính quyết định để biệt hóa giới rất may là không kéo dài. Ở loài người, giai đoạn này chỉ là vài ngày vào cuối tháng thứ 3 của bào thai. Sau thời điểm đó hormone không có tác dụng đảo ngược sự biệt hóa giới nữa.

Vai tṛ của hormone trong quá tŕnh biệt hóa giới

Vai tṛ quan trọng của hormone trong quá tŕnh biệt hóa giới về mặt giải phẫu có thể thấy rơ hơn nhờ vào những nghiên cứu về hiện tượng giới không rơ (intersexuality), nghĩa là một cá thể mang NST giới này nhưng lại phát triển tuyến sinh dục của giới kia, và hormone của nó tạo ra một ngoại h́nh nam hoặc nữ không liên quan ǵ đến NST giới. Ví dụ một dạng đặc biệt của hiện tượng giới không rơ: Cá thể có cấu trúc gen là nam, có tuyến sinh dục nam nhưng đặc tính giới thứ phát và bộ phận sinh dục ngoài lại là nữ. Trường hợp này được giải thích là do tuyến sinh dục nam không hoạt động, không bài tiết ra hormone nam trong giai đoạn then chốt diễn ra sự biệt hóa giới của bào thai.

Biệt hóa giới ở năo, giai đoạn quan trọng thứ hai: Hormone giới nam testosterone có ảnh hưởng đến vùng dưới đồi trong một tiến tŕnh gọi là định h́nh về giới cho năo. Với nam, năo sẽ phát triển kiểu hoạt động không theo chu kỳ đối với sự bài tiết hormone của tuyến yên, tức là các kích thích tố; Với nữ, kiểu hoạt động của năo để bài tiết các kích thích tố tuyến yên là kiểu có chu kỳ. Sau giai đoạn này, cá thể trở nên miễn dịch với ảnh hưởng của testosterone hay estrogen.

Hai giai đoạn nói trên có vai tṛ cực kỳ quan trọng trong tiến tŕnh phát triển để thành một giới nào đó với bản sắc giới phù hợp (cảm nhận ḿnh thuộc giới nào): Hormone testosterone của phôi nam phát triển cơ quan sinh dục trong, ngoài và sự định h́nh giới ở năo (khi chưa sinh ra hay khi c̣n nhỏ, đôi khi trước 3 tuổi). Có lẽ sự định h́nh về mặt giới ở năo ngay từ nhỏ đă thực sự tạo nên hành vi suốt đời phù hợp với giới sinh học, cũng như đă gây nên những bất thường liên quan đến nhân cách do ảnh hưởng của hormone.

Tóm lại, sự mập mờ, không rơ ràng ở cơ quan sinh dục có thể xuất hiện ngay khi cá thể mới sinh ra, và từ đó bộc lộ những bất thường về giới tính tâm lư, về vai tṛ giới. Sự bất thường về bản sắc giới, về xu hướng tính dục dẫn đến nhiều dạng nhân cách trong cộng đồng. Tuy nhiên, sự phát triển những nét tâm lư của mỗi cá thể nam - nữ c̣n có thể hoàn toàn độc lập với giới sinh học và chịu ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa, xă hội.

 


"Nghề" thu gom... xác và xương người
'Hăng sản xuất thuốc lá phải bị xếp vào danh sách khủng bố'
10 kỹ thuật mới làm biến đổi cuộc sống
11 năm bên bệnh nhân phỏng
12% dân số thế giới mắc bệnh hen
18 đứa trẻ bị truyền bệnh năo từ một người đàn ông
2.000 người Australia t́nh nguyện hiến năo cho khoa học
21% học sinh trung học phổ thông ở TP HCM bị trầm cảm
4 sai lầm thường gặp trong cấp cứu tại nhà
5 sự kiện y học nổi bật trong năm 2000
5 ích lợi của sự tha thứ
50% Đông dược ở TP HCM là thuốc nhập lậu
7 t́nh huống gây stress ở nhân viên văn pḥng
90% trường hợp phổi tắc nghẽn mạn tính là do thuốc lá
Buôn trứng người - nghề phát đạt ở Mỹ
BV Hùng Vương: phá thai bằng phương pháp nội khoa
BV Nguyễn Trăi TP HCM khánh thành khu điều trị ban ngày
Bác sĩ hành nghề y tư nhân không cảm thấy an toàn
Bác sĩ mong được chia sẻ
Bác sĩ phải giải thích rơ phương pháp điều trị cho bệnh nhân
Bác sĩ Trần Tấn Trâm, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 - TPHCM: Mâu thuẫn trong cơ chế “thị trường y tế” là thách thức số 1
Báo động đỏ về t́nh trạng thiếu iốt ở TP HCM
Bé gái bị "đóng băng" trở về với cuộc sống
Băng vệ sinh nhái chứa chất độc gây ung thư và quái thai
Bạn đă chọn và sử dụng gối đúng cách chưa
Bảo Việt sẽ bồi thường những thiệt hại do sai sót của bác sĩ
Bệnh "tê tê say say" lại xuất hiện ở Ḥa B́nh
Bệnh bụi phổi ở các công trường khai thác đá B́nh Định
Bệnh háu ăn ở thanh thiếu niên
Bệnh viện Quốc tế Việt - Pháp bị kiện
Bệnh viện Việt Đức tṛn 95 tuổi
Bệnh viện Việt Đức: Cứu sống một người bị đứt tủy
Bộ Y tế mở trang tin điện tử
Ca phẫu thuật xuyên lục địa đầu tiên trên thế giới đă thành công
Cai nghiện 'tại ngoại'
Cai thuốc lá bằng… nicotine!
Chiến lược toàn cầu hạn chế mức độ đề kháng kháng sinh
Chuẩn bị làm đêm
Chẩn đoán, xử trí và pḥng ngộ độc cá nóc
Chỉ hơn 11% người dân nông thôn được dùng nước sạch
Chồng hay đi công tác, vợ dễ bị stress
Chứng béo ph́ có hại cho sức khỏe hơn thuốc lá
Chữa bệnh bằng ôxy cao áp
Co hay khong cac “lien minh” phu phep gia thuoc?
Càng lên tuyến trên, viện phí sẽ càng cao
Càng nhiều bè bạn càng khỏe tim mạch
Các cơ sở y tế không tin kết quả xét nghiệm của nhau
Cách lưu giữ, bảo quản thuốc trong gia đ́nh
C̣n đó mối đe doạ của formaldehyt và hàn the
Cô gái Mỹ với căn bệnh tự cắt ḿnh
Cảnh báo về t́nh trạng ngộ độc heroin
Cần có sự phối hợp giữa các cơ sở y tế công và tư
Dành 12 tỷ đồng cho người nghèo khám chữa bệnh
Dân số thế giới có thể ngừng tăng vào năm 2100
Dự báo 8 sự kiện y học nổi bật năm 2002
Em bé "bong bóng" sống sót nhờ kỹ thuật gene
Giải mă bí mật chứng đau kỳ lạ của một phụ nữ Anh
Giải oan cho cholesterol
Giới thiệu về y tế công cộng Pháp
Gần 100% bác sĩ chưa được đào tạo về truyền máu
Hiệu ứng 'làm vui ḷng' trong chữa bệnh
Hà Nội xây dựng Bệnh viện Phẫu thuật tim
Hàm lượng dioxin ở cá Việt Nam thấp hơn ở thực phẩm Mỹ
Hồng phiến có hại hơn heroin và cocain
Khai trương pḥng khám và tư vấn dinh dưỡng tiểu đường
Khai trương trang web của Bệnh viện Việt Đức
Khoa Sơ sinh của Viện Nhi Trung ương quá tải
Không nên phí tiền mua tấm chắn bảo vệ điện thoại di động
Không nên sử dụng nhiệt kế thuỷ ngân
Không nên sử dụng điện thoại di động trong tàu điện ngầm
Không thành lập bệnh viện riêng cho người nghèo
Kim tiêm không đau nhái theo... ṿi muỗi
Làm ǵ khi thanh thiếu niên nghiện ma túy
Làm thế nào để cai nghiện thuốc lá
Lư thuyết về hội chứng Down bị sụp đổ
Mang thai hộ con gái khi ở tuổi 44
Maximilien - chú bé của bóng tối
MEMS - microchip có thể cứu sống nhiều mạng người
Mexico bắt giữ một cụ già Mỹ v́ mua Seduxen bất hợp pháp
Muốn bỏ thuốc lá, chớ nên ăn cà chua
Ḿ chính không gây dị ứng Tin vui cho những người không thể ăn phở thiếu ḿ chính
Mô h́nh khám chữa bệnh chất lượng cao đă thành công
Môi trường làng nghề ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe
Mùa nóng ấm, cảnh giác với bệnh quai bị
Một cách cai thuốc lá hiệu quả
Một phụ nữ Canada chết khi thử nghiệm thuốc phá thai
Mỹ thừa nhận chất độc màu da cam có thể gây ung thư máu
Nga tiến hành tổng kiểm tra sức khỏe trẻ em
Nghề y - nghề nguy hiểm
Nghị định của chính phủ về sinh con theo phương pháp khoa học
Người bỏ thuốc lá được 2 năm sẽ bỏ hút suốt đời
Người dân vẫn dùng kháng sinh trị tiêu chảy
Người sử dụng Internet biết thông tin y học trước bác sĩ
Người tặng món quà vô giá cho sự sống Một người đă chết vẫn có thể cứu sống hàng chục người khác
Ngộ độc thực phẩm
Ngủ ngon giấc có thể giúp giảm cân và trẻ lâu
NHỮNG TÁC HẠI DO HÚT THUỐC LÁ
Những lưu ư đối với người ăn chay
Những người hiến xác - bạn đặc biệt của ngành y
Những điều cần biết để pḥng tránh ngộ độc thực phẩm
Nước chứa quá nhiều khoáng chất có thể gây hại sức khỏe
Nước đóng chai chứa nhiều vi khuẩn
Nước đóng chai không tốt hơn nước ṿi
Panama: Tám người chết v́ chiếu xạ quá liều
Pḥng ngừa ma túy cho con em cách nào
Pḥng tránh những bệnh hay xảy ra trong dịp Tết
Pḥng đột quỵ với giá 75 cent mỗi ngày
Phương pháp vận động với một số bệnh
Phần lớn người nghiện thuốc phiện không sống quá 60 tuổi
Phần mềm phát hiện những h́nh ảnh có thể gây động kinh
Quản lư bệnh viện và bệnh nhân trên Internet
Sáu sai lầm trong việc bảo vệ sức khỏe
Sắp có Đại học Y khoa quốc tế trực tuyến đầu tiên
Số học sinh bị rối loạn hành vi gia tăng vào đầu mùa thi
Sống với 4 quả thận
Sử dụng ôxy lỏng ở bệnh viện
Tai nạn giao thông và trách nhiệm của Bộ Giao Thông Vận Tải.
Tham vấn cấp cứu y khoa qua mạng
Thoát khỏi bệnh ung thư nhờ... sợi dây chuyền
Thuốc giải độc dạng nhũ - sản phẩm mới của BV Bạch Mai
Thành lập Hội dinh dưỡng học Việt Nam
Thành lập Hội Hậu môn Trực tràng học Việt Nam
Thái Lan kêu gọi sư săi bỏ hút thuốc lá
Thêm 97 loại thuốc được bảo hiểm y tế chi trả
Thêm một chủng virus cúm gà nguy hiểm
Thử nghiệm mô h́nh mới chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS
TP HCM thiếu máu cung cấp cho các bệnh viện
TP HCM thực hiện mổ nội soi lồng ngực
TP HCM: Thành lập cơ sở chữa bệnh bằng ẩm thực
Trung tâm Phẫu thuật Tạo h́nh Hà Nội mổ nhân đạo tại Lào
Trên 90% người Việt Nam bị bệnh răng miệng
Trả tiền để được… chặt chân tay
Tệ nạn nghiện rượu: Vấn đề y học và xă hội
Tổn hại tiền bạc và sức khoẻ từ thuốc lá
Virus báo trước cái chết của bệnh nhân AIDS
Virus H5N1 trên lợn - thêm nguy cho người
Việt Nam có thể sẽ lại sản xuất vacxin pḥng đậu mùa
Việt Nam giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng nhanh nhất khu vực
Việt Nam mất 28,5 triệu lít máu mỗi năm v́ giun sán
Việt Nam sản xuất nhiều vacxin thế hệ mới
Việt Nam sản xuất thành công vacxin viêm gan A, B
Việt Nam sẽ nhập khẩu thuốc chống AIDS giá rẻ
Việt Nam thử nghiệm phá thai bằng thuốc
Việt Nam trao đổi mẫu máu cuống rốn với Nhật Bản
VN có tỷ lệ lưu hành thuốc giả vào loại thấp nhất thế giới
V́ sao người Mỹ gốc Hoa hút ít thuốc lá
VẤN ĐỀ PH̉NG CHỐNG MA TÚY TRONG HỌC ĐƯỜNG
Website về phẫu thuật trên Internet
Xe lăn cực lớn cho người bệnh béo ph́
Xuất hiện bệnh năo lạ trong gia súc ở Anh
XỬ TRÍ SƠ CỨU ĐÚNG CÁCH MỘT SỐ TẠI NẠN NGUY HIỂM
Xử trí nhanh khi bị ong đốt
ĐA DẠNG SINH HỌC DẪN ĐẾN ĐA DẠNG NHÂN CÁCH
Ôxy có thể gây độc
Điều chỉnh lối sống để điều trị bệnh tăng huyết áp
Điều ǵ sẽ xảy ra với những thi hài được chôn dưới đất
Đă phát hiện nguyên nhân gây ngộ độc ở Đồng Nai
Đưa bệnh nhân ra nước ngoài điều trị - một nghề mới
Được bồi thường v́... hít phải khói thuốc lá
Đậu nành có thể thay thế các hoóc môn kỹ thuật cao
Đằng sau những điều... "dị đoan mê tín"
Ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành y c̣n yếu
“Cái chết màu da cam” vẫn đeo đuổi Việt Nam
“Thần dược” cai rượu tại gia có thể gây tử vong

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


HỆ THỐNG PHẦN MỀM

QUẢN LƯ BỆNH VIỆN


HT MEDSOFT

Hệ thống quản lư tổng thể bệnh viện đa khoa và chuyên khoa


Web based

ASP.NET - Unicode

MS SQL server


Quản lư chuyên môn:

QL Bệnh nhân:

- Tiếp nhận

- Thu phí

Lâm sàng ngoại trú:

- Bệnh án ngoại trú.

- Toa thuốc thông minh.

Lâm sàng nội trú:

- Bệnh án nội trú.

- QL giuờng bệnh.

- QL xuất nhập viện.

Cận lâm sàng:

- Siêu âm đa chức năng

- Nội soi đa chức năng

- X quang, CT, MRI

- Xét nghiệm

- Giải Phẫu Bệnh

- Tế Bào Học

Quản lư dược:

- Dược BV

- Quầy thuốc tây

Quản lư hành chánh

- Nhân sự BV

- Tài sản cố định

- Trang thiết bị

- Vật tư tiêu hao

- Tài chánh - Kế toán

- Công văn

- Thư viện

Liên hệ: 0903-774437

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 In trang này     Phản hồi

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - drxuantrung@ykhoa.net