www YKHOANET

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

SÁCH THAM KHẢO

260 bệnh tật trẻ em

Bác sĩ vui tính

Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm

Giấc ngủ trẻ em

Sức khỏe phụ nữGiải phẫu thẩm mỹ

 

 

V̀ SAO CON NGƯỜI KHÔNG BÂT TỬ?

BS. VŨ HƯỚNG VĂN

Để trả lời câu hỏi này nhiều nhà khoa học đă ra sức nghiên cứu. Có nhiều người cho rằng đời người là một khối lượng vật chất và cuộc đời tồn tại như một ngọn nến được đốt lên khi chào đời và sẽ tắt khi nến cháy hết. Hoặc như chiếc đồng hồ chạy pin, khi pin hết đồng hồ ngừng lại. Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu thí nghiệm cho phép đưa ra các lư thuyết gen về sự lăo hóa. Theo đó cuộc sống và cái chết đă được lập chương tŕnh saün bởi gen di truyền, tựa như trong mỗi chúng ta đă có saün "đồng hồ gen" ấn định tuổi thọ.

Con số 50 nghiệt ngă

Một số nhà khoa học cho rằng sự điều ḥa chức năng, kể cả sự lăo hóa được kiểm soát không phải bởi các đồng hồ sinh học đặc biệt vốn có của toàn cơ thể mà rất nhiều "đồng hồ" đặt ở trong từng tế bào. Bằng chứng cho điều đó là sự phát kiến vào năm 1961 của Tiến sĩ Hayflik ở trường Đại học Tổng hợp Florida (Mỹ). Trước đây các nhà khoa học vẫn cho rằng, các tế bào trong các mô nuôi cấy có số lần phân chia không hạn chế, tức là bất tử. Nhưng Hayflik đă chứng minh rằng chỉ có các tế bào ung thư mới bất tử, c̣n các tế bào b́nh thường chỉ phân chia đến giới hạn 50 ? 10 lần rồi ngừng phân chia và chết đi. Nếu như dùng nhiệt độ rất thấp để làm ngừng phân chia, rồi một thời gian sau lại hoạt hóa cho nó phân chia trở lại, nó vẫn nhớ số lần phân chia trước khi ngừng và tiếp tục phân chia đến con số giới hạn là thôi. Ông ta đă làm đông lạnh kỹ càng loại tế bào đă chia được 30 lần. Cái ǵ đă xảy ra? Các tế bào "vẫn nhớ" là chúng đă phân chia bao nhiêu lần, c̣n phải phân chia bao nhiêu lần nữa và sau khi đă tan băng chúng chỉ thực hiện có 20 lần chia nữa rồi ngừng lại. Phân chia đầy đủ 50 lần chỉ có ở các tế bào bào thai, c̣n các tế bào ở người lớn th́ người càng già số lần phân chia c̣n lại càng ít. Hiệu ứng này về sau được mang tên Hayflik (hiệu ứng Hâyphơlich). Nhưng tác giả của phát minh này cũng như nhiều nhà khoa học khác một thời gian dài sau đó không giải thích được nguyên nhân hành động này của tế bào.

Chuỗi xoắn kép so le

Để hiểu vấn đề này, hăy nói vài lời về ADN. Phân tử ADN được cấu thành từ 2 chuỗi xoắn polynucleotit, chuỗi nọ xoắn quanh chuỗi kia tạo nên chuỗi xoắn kép, do 2 nhà khoa học trẻ Watson và Crick t́m ra và đă được giải thưởng Nobel.

Cho đến năm 1973 nhà khoa học Alexei Olovnikov (Liên Xô cũ) đưa ra giả thuyết là cứ mỗi lần phân chia của tế bào, phân tử ADN (Axit Dezoxyribonucleic) lại ngắn đi một ít. Khi sự rút ngắn này đụng đến một gen quan trọng cho sự sống th́ tế bào chết. Ông giải thích sự "tam sao thất bản" này như sau: Các phân tử ADN của mỗi tế bào khi phân chia th́ hai sợi xoắn kép giăn ra, tách đôi để tạo ra chuỗi xoắn mới, với hai dăy enzym tích tụ từ quá tŕnh này không đủ khả năng lặp lại toàn bộ cả hai sợi phân tử ADN. Một trong hai sợi xoắn kép bao giờ cũng bị ngắn hơn sợi kia. Cứ mỗi lần tách ra là phân tử ADN lại mất một ít thành phần của nó giống như "miếng da lừa" (trong tác phẩm của Banzăc, nhà văn vĩ đại, người Pháp) của chàng họa sĩ nọ biết thực hiện lời nguyện của chàng, nhưng cứ sau mỗi lần ước là miếng da lại co nhỏ đi. Sự co ngắn không tránh khỏi của các phân tử ADN được Olovnikov gọi là sự "co mép lề" hay "cắt khúc cuối" (marginotomie). Ông giải thích hiện tượng này như sau: các chuỗi ADN con được tạo thành do di chuyển của men ADN - Polymeraza dọc theo chuỗi mẹ. Các trung tâm nhận biết và trung tâm xúc tác của men này nằm cách nhau. Khi trung tâm nhận biết (ví như đầu tàu hỏa) đi đến chuỗi ADN mẹ th́ trung tâm xúc tác (toa cuối đoàn tàu) ngừng ở cách đoạn cuối ADN một khoảng và khoảng c̣n lại đó không được sao chép. ADN c̣n bị thu ngắn là do việc tổng hợp các chuỗi sao chép được bắt đầu với những phân tử ARN (Axit Ribonucleic) ngắn. Sau khi tổng hợp xong chuỗi sao chép ARN được loại ra, v́ vậy bản sao thường ngắn hơn bản gốc.

Thước đo cuộc đời

Hiện tượng "co mép lề" ADN đă có nhiều cố gắng chứng minh, tuy nhiên có diễn ra như thế nào th́ cho đến nay các phương tiện thực nghiệm chưa cho phép khẳng định chính xác. Điều này đă khiến nhiều nhà khoa học rất quan tâm. Nhà khoa học nữ Barbara Mc Clintock người được giải thưởng Nobel về y học, khi nghiên cứu về ngô đă thấy rằng nhiễm sắc thể (có trong nhân tế bào, chúng được tạo thành từ ADN, ARN, và protein) trở nên không ổn định một cách lạ lùng khi chúng bị phân chia ra.

Herman Muller, người cũng từng được giải Nobel cũng có những nhận định tương tự Barbara khi nghiên cứu loài ruồi giấm. Ở các đầu mút của nhiễm sắc thể b́nh thường phải tồn tại một cấu trúc phân tử nào đó có tác dụng ổn định chúng. Và Herman Muller gọi chúng là "telomeres" (theo tiếng Hy Lạp telo có nghĩa là cuối ; c̣n meres phần). Chính telomeres nằm ở chuỗi tế bào sẽ chết, chiều dài của telomeres tỷ lệ với tuổi thọ này không? Nhiều pḥng thí nghiệm ở Mỹ và một số nước hiện đang lao vào t́m lời giải đáp.

Các telomeres như một thứ bảo hiểm làm chậm hiệu ứng của thời gian đối với các nhiễm sắc thể. Ngày nay với những kỹ thuật hiện đại, người ta đă có thể tách riêng các telomeres ra khỏi chuỗi ADN làm rơ sự rút ngắn telomeres, cũng như đo được nhịp điệu co ngắn của telomeres chia tế bào. Người có tuổi càng cao th́ telomeres của họ càng ngắn. Theo tính toán telomeres của nguyên bào sợi của người nơi sản sinh ra chất colagen cứ mỗi năm mất khoảng 20 phân tử. Khi các telomeres trở nên quá ngắn th́ các nhiễm sắc thể sẽ kém bền vững, chúng không thể bám vào được màng nhân tế bào, chúng bị dính vào nhau và có h́nh dạng kỳ dị. Hậu quả là các tế bào không thể phân chia được nữa. Các nhà nghiên cứu đang bắt đầu đánh giá kích thước của telomeres như một "thước đo" chuẩn xác tuổi thọ của các tế bào. Thậm chí nhà khoa học Calvin Harley c̣n cho rằng nếu khi sinh ra telomeres của một người nào đó ngắn hơn b́nh thường, th́ các tế bào của người đó sẽ có tuổi thọ ngắn hơn một cách tương ứng.

Có lẽ không lâu nữa khoa học sẽ t́m ra "thước đo cuộc đời" - bản chất của vấn đề tuổi thọ để t́m cách tăng thời gian sống cho loài người.


Ph́nh động mạch chủ bụng ở người cao tuổi
Thuật dưỡng sinh trường thọ
Mùa xuân, người cao tuổi cần đề pḥng viêm phổi 
Dùng kháng sinh ở người cao tuổi
Lời khuyên ăn uống hợp lư cho người cao tuổi
Sụp mi mắt ở người già
Những điều chưa biết về tuổi thọ
Các bí quyết để có tuổi già khỏe mạnh
Bát đoạn cẩm - bài khí công giúp tăng tuổi thọ
ĐỂ BIẾN LỜI CHÚC THỌ CÁC CỤ GIÀ THÀNH HIỆN THỰC
V̀ SAO CON NGƯỜI KHÔNG BÂT TỬ?
Cách giữ thăng bằng cho người lớn tuổi
Những bệnh lư cần lưu ư ở nam giới ngoại tứ tuần
LÀM SAO SỐNG LÂU KHỎE MẠNH
NHỮNG BỆNH... VÔ DUYÊN!
THỰC DƯỠNG CHO TUỔI GIÀ
CHẪN ĐOÁN ĐIẾC
KHI NGƯỜI CAO TUỒI...
ĐIẾC Ở NGƯỜI CAO TUỔI
CHẨN ĐOÁN ĐIẾC
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ BỆNH LOĂNG XƯƠNG Ở NGƯỜI LỚN TUỔI
T̀NH DỤC VÀ RỐI LOẠN T̀NH DỤC TUỔI GIÀ
SỐT KÉO DÀI Ở NGƯỜI CAO TUỔI
TAI BIẾN MẠCH MÁU NĂO
TẠI SAO NGƯỜI CÓ TUỔI HAY NGĂ
PH̉NG NGỪA HẠ HUYẾT ÁP KHI ĐỨNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI
ĐO MẬT ĐỘ XƯƠNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI
TIỂU RA MÁU Ở NGƯỜI CAO TUỔI
CỤ GIÀ NÊN ĂN UỐNG THẾ NÀO ĐỂ GIỚI HẠN CAO HUYẾT ÁP?
New Page 1
THIẾU MÁU Ở NGƯỜI CAO TUỔI
RỐI LOẠN GIẦC NGỦ Ở NGƯỜI CAO TUỔI
V̀ SAO NGƯỜI CAO TUỔI BỊ GIẢM TRÍ NHỚ?
CHÓNG MẶT Ở NGƯỜI CAO TUỔI
TÁO BÓN Ở NGƯỜI CAO TUỔI
NGƯỜI CAO TUỔI VÀ BỆNH UNG THƯ
DANH Y VÀ TUỔI THỌ
THIẾU VITAMIN VÀ CHÂT KHOÁNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI
NGƯỜI CAO TUỔI NÊN ĂN UỐNG THẾ NÀO?
MÂY CÂY HOA CẦN CHO SỨC KHỎE NGƯỜI GIÀ
CỤ BÀ DÂN TỘC ÊĐÊ 105 TUỔI
THOÁI HÓA KHỚP Ở NGƯỜI CAO TUỔI
BỆNH DO TỰ KHÁNG THỂ Ở NGƯỜI CAO TUỔI
ĐIỀU TRỊ ĐAU THẰT LƯNG TẠI NHÀ
NHỮNG PHÁT HIỆN MỚI VỀ Y HỌC ĐỂ TĂNG TUỔI THỌ
PH̉NG NGỪA ĐAU THẰT LƯNG
CÓ BÍ QUYẾT NÀO ĐỂ SỐNG LÂU?
BÍ QUYẾT NÀO ĐỂ SỐNG LÂU?
MỘT PHÂN TỬ NỘI TIẾT TỐ MANG LẠI HY VỌNG CHO NGƯỜI GIÀ
SỨC KHỎE TỐT - TUỔI THỌ CAO
KÊ MỘT ĐƠN THUỐC CHO BỆNH NHÂN CAO TUỔI
BIẾN ĐỒI CỦA HỆ THẦN KINH Ở TUỔI GIÀ
ĐẶC ĐIỂM PHỔI NGƯỜI GIÀ VÀ CÁCH PH̉NG CHỐNG BỆNH
CAO HUYẾT ÁP VÀ SINH HOẠT T̀NH DỤC
BỆNH DA Ở NGƯỜI GIÀ
CÓ THỂ GIỮ MĂI TUỔI XUÂN CỦA PHỤ NỮ?
BÁC HỒ GIỮ G̀N SỨC KHỎE
Nhu cầu chất đạm với người có tuổi
NHU CẦU ĂN UỐNG ĐỐI VỚI NGƯỜI CÓ TUỔI
NGƯỜI GIÀ VỚI CHỨNG BỆNH TRẦM CẢM
BÀI TẬP DƯỠNG SINH
BÍ QUYẾT TRƯỜNG THỌ CỦA TRƯỜNG GIANG ĐẠI HIỆP
NGƯỜI CÓ TUỔI DÙNG THUỐC NHƯ THẾ NÀO?
MẮT VÀ TUỔI CAO NIÊN - HIỆN TƯỢNG "RUỒI BAY"
NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP "TRẺ MĂI KHÔNG GIÀ"!
ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA KHỚP Ở NGƯỜI CÓ TUỔI
T̀M HIỂU VỀ MẮT VÀ NGƯỜI CÓ TUỔI
NHỮNG BỆNH GÂY MÙ L̉A CHO NGƯỜI GIÀ
TỪ CƠI TRƯỜNG THỌ ĐI VÀO CƠI TRƯỜNG SINH
ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA KHỚP Ở NGƯỜI CÓ TUỔI
NGƯỜI ĐI BỘ CẦN BIẾT
CÁC BỆNH VAN TIM Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Động kinh ở người lớn tuổi, những điều cần biết
BỆNH GIẢ VIÊM ĐA KHỚP GỐC CHI VÀ BỆNH HORTON
TRÍ NHỚ CỦA NGƯỜI LỚN TUỔI
Mùa xuân, người cao tuổi cần đề pḥng viêm phổi 
CÁC BỆNH VAN TIM Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Dùng kháng sinh ở người cao tuổi
Những điều chưa biết về tuổi thọ
Ph́nh động mạch chủ bụng ở người cao tuổi
Các bí quyết để có tuổi già khỏe mạnh
Sụp mi mắt ở người già
Bát đoạn cẩm - bài khí công giúp tăng tuổi thọ
Thuật dưỡng sinh trường thọ
Những bệnh lư cần lưu ư ở nam giới ngoại tứ tuần
Lời khuyên ăn uống hợp lư cho người cao tuổi
Pḥng tai biến mạch máu năo ở người cao huyết áp
Cách giữ thăng bằng cho người lớn tuổi
Điều trị tăng huyết áp ở người cao tuổi
Tác dụng phụ của thuốc nặng hơn ở người cao tuổi
5 món sinh tố giúp pḥng trị cao huyết áp
Mót tiểu thường xuyên ở người cao tuổi
Pḥng bệnh cho người cao tuổi lúc giao mùa
Giảm đau cho người già không chỉ dựa vào thuốc
Chứng trầm cảm ở người cao tuổi
Bí quyết sống lâu
Bài khí công 'Hạc trắng gọi mặt trời'
Thuốc chống động kinh ngăn tuổi già đến sớm
10 điều người cao tuổi cần tránh
Phát hiện sớm chứng sa sút trí tuệ ở người già
Gai cột sống ở người cao tuổi
Điều cần biết trong sinh hoạt hằng ngày của người cao tuổi
7 yếu tố làm suy giảm tuổi thọ
NGƯỜI CAO TUỔI TỰ ĐO HUYẾT ÁP TẠI NHÀ
Tai nạn ở người già - BS Trần Trinh Thuần
NGƯỜI CAO TUỔI TẬP ĐI BỘ
Bệnh viêm kết mạc mùa xuân
Tai nạn trong nhà - xử lư nhanh - Quư Phương
Các thực phẩm mà người cao tuổi nên dùng
ĐẠO DẪN, MỘT PHƯƠNG PHÁP DƯỠNG SINH TRƯỜNG THỌ
NGƯỜI BỊ CAO HUYẾT ÁP NÊN ĂN G̀
Một bà cụ gần 80 tuổi có hiện tượng trẻ lại
LÀM THẾ NÀO ĐỂ NGƯỜI CAO TUỔI CÓ GIẤC NGỦ TỐT
Người cao tuổi cần pḥng tránh
TỰ ĐẮP THUỐC LÀM GIẢM HUYẾT ÁP Ở NGƯỜI CAO TUỔI
TRĂM NĂM TRONG CƠI NGƯỜI TA
Tập luyện ở người có tuổi
Dinh dưỡng hợp lư ở người cao tuổi
GĂY XƯƠNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Caffeine giúp người già tăng trí nhớ
Xử trí khi trẻ bị rắn độc cắn
Cụ bà nhịn ăn kéo dài để chữa bệnh
Uống trà giúp cải thiện trí nhớ
Tuổi măn kinh
Nhu cầu ăn uống của phụ nữ trên 60 tuổi
Khuyến cáo mới về chế độ dinh dưỡng cho người có tuổi
Gần 50% phụ nữ có tuổi bị gịn xương mà không biết
Bệnh thoái hóa hoàng điểm ở người già
NIỀM LẠC QUAN, TIN YÊU VÀO CUỘC SỐNG ĐĂ GIÚP NHIỀU BỆNH NHÂN CHIẾN THẰNG BỆNH TẬT
Phụ nữ 50 tuổi có nguy cơ bị bệnh mạch vành cao
Vitamin và bệnh tim mạch
CƠN THIẾU MÁU NĂO CỤC BỘ THOÁNG QUA
Tuổi hồi xuân
Phát hiện nguyên nhân tăng nguy cơ bệnh tim ở người cao tuổi
Thiếu máu năo cục bộ ở người cao tuổi
Sống lâu trăm tuổi sẽ là chuyện b́nh thường trong tương lai

YKHOANET

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản lư bệnh viện
YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net

Gởi bài tham gia YKHOANET